STANISŁAW KONARZ-KONARZEWSKI (1914-1999)



Ireneusz Kondrów

Stanisław Konarz - Konarzewski - artysta malarz, grafik, rzeźbiarz. Urodził się 22 stycznia 1914 roku w Warszawie. Dzieciństwo i wczesną młodość spędził w Krzemieńcu na Podolu. Podole przez swoją specyficzną atmosferę, którą tworzyły przenikające się wzajemnie kultury różnych nacji, ukształtowało psychikę przyszłego artysty. Taki  grunt wiele lat później zrodził  liczne prace o historii Żydów polskich oraz na tematy historyczne i obyczajowe związane z  Ukrainą i Białorusią.

Studia malarskie odbył w Krakowie, które  następnie kontynuował w Monachium i Paryżu. Po studiach został mianowany profesorem rysunku w lwowskim Instytucie Sztuk Plastycznych. We Lwowie zaprzyjaźnił  się z Metropolią Andrzejem Szeptyckim. W czasie II wojny światowej przyjął od generała Kirchmayera misję kuriera między wileńską AK a  Warszawą.
Dwa wydarzenia naznaczyły życie Stanisława Konarza - Konarzewskiego: pierwsze - to kilkumiesięczny pobyt w więzieniu w Berezie Kartuskiej w 1935 roku za przemówienie wygłoszone we Lwowie nad grobem zabitego robotnika, drugie miało miejsce po 1947 roku.

W 1947 roku Bierut ogłosił amnestię dla byłych żołnierzy AK. Nie przeczuwając podstępu, Stanisław Konarz - Konarzewski ujawnił się, po czym został aresztowany i wywieziony do Moskwy. Skazany na trzykrotną karę śmierci  został bez sądu zesłany na 25 lat - najpierw do górnouralskiego, a potem włodzimierskiego więzienia. Po 10 latach więzienia Stanisław ogłosił głodówkę, po czym został przeniesiony do Moskwy. Następnie wraz z grupą 120 żołnierzy AK trafił do więzienia na Mokotowie. Dopiero stąd wyszedł na wolność.

Jakże gorzka okazała się „wolność”. Żona Elżbieta została bestialsko zamordowana przez UB w sosnowieckim więzieniu. Jej brat z trudem rozpoznał zwłoki. Syn Jędruś, ciężko pobity, chorował i kilka lat później zmarł. W 1973 roku Stanisław Konarz - Konarzewski otrzymał paszport i od tego momentu zaczął się okres emigracyjny w jego życiu: kilkuletni pobyt we Francji, gdzie wystawiał swe prace malarskie w wielu miastach; następnie kilka lat przebywania w Monachium i praca dla Kościoła ukraińskiego. Od 1984 roku mieszkał w Kanadzie. Jego ziemska wędrówka zakończyła się w 1999 roku, gdy umarł w wieku 85 lat.
Artystę interesował przede wszystkim człowiek i jego dzieje. W twórczości S. Konarza - Konarzewskiego dominuje tematyka historyczna, obyczajowa, biblijna oraz szeroko pojęte motywy religijne. Cykle jego obrazów są poświęcone historii narodu polskiego, Żydów polskich, Rusi Kijowskiej i obyczajom staropolskim.

Technika malarska, którą się posługiwał, to miniatura iluminowana wykonana temperą na papierze z zastosowaniem specyficznej stylizacji i symboliki. W dorobku artysty są prace monumentalne w różnych kościołach parafialnych w Polsce. Artysta jest laureatem pięciu złotych medali i pięciu Grand Prix na międzynarodowych i indywidualnych wystawach, był kawalerem Międzynarodowej Gildii Sztuk Pięknych w Monte Carlo.  

NAJWAŻNIEJSZE  NAGRODY

Stanisława

Konarza - Konarzewskiego

•
Grand Prix (Le Prix Maurice Lejeune) XVIII Salonu  “Le Chevalet”
•
Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, Tours. Francja, 1973;
•
Grand Prix Wielkiego Międzynarodowego Salonu Malarstwa, Rzeźby i Literatury,
•
Charleroi, Belgia, 1973;
•
Grand Prix miasta Tours na Wystawie Asocjacji Poetów i Artystów Francus-
kich,Tours, Francja, 1974;
•
Grand Prix XVI Wystawy - Konkursu o Wielką Międzynarodową Nagrodę
•
Malarstwa Lazurowego Wybrzeża, Cannes, Francja, 1980;
•
Złoty Medal Jubileuszowy Wystawy XXV- lecia Rzemiosł Artystycznych, Katowice, 1947;
•
Złoty Medal w kategorii malarstwa na Ogólnopolskiej Wystawie Sztuk Pięknych Towarzystwa „Zachęta”, Warszawa, 1947;
•
Złoty Medal XXVII Międzynarodowej Wystawy Sztuki Współczesnej Lyon, Francja, 1973;
•
Złoty Medal – Le Prix Marcel Lescure – XIX salonu „Le Chevalet” Towarzystwa Zachęta Sztuk Pięknych, Tours, Francja, 1973;
•
Złoty Medal XXVIII Międzynarodowej Wystawy Sztuki Współczesnej, Lyon, Francja, 1974.

Odsłon: 1903