Strona główna » Artykuły » Słownik » Terminologia dotycząca szat

Terminologia dotycząca szat

  

Katarzyna  Zubik 

TERMINOLOGIA DOTYCZĄCA SZAT I NACZYŃ LITURGICZNYCH


 

Terminy zapożyczone z języka greckiego

 

Далматика

Struj liturgiczny diakona, ministrantów

 

Дискос

Patena - dyskos - naczynie w postaci talerzyka, na którym kładzie się chleb eucharystyczny.

 

Єпітрахіль,  єпитрахиль

Stuła kapłana

 

Камилавка- SCS камилавка

Cylindryczne nakrycie głowy kapłana  

 

Лампада- SCS лампада

Wisząca lampa oliwna

 

Ладан

 Zasypka do kadzielnicy

 

Лжиця

Łyżeczka do udzielania Eucharystii

 

Мантія

Element stroju zakonnika, biskupa, w formie peleryny

 

Митра

Mitra, nakrycie głowy biskupa lub nagrodzonego nią kapłana

 

Омофор- SCS омофор

Paliusz

 

Орар

Stuła (uk.orar) - element liturgicznego stroju diakona i pod-diakona

 

Панагія

Medalion noszony na szyi przez biskupów, może przedstawiać ikonę Chrystusa bądź Bogurodzicy.

 

Панікадило

Świecznik w kształcie korony wiszący na łańcuchu

 

Підрясник

Sutanna

 

Потир

Kielich mszalny

 

Сакос

Formą nawiązuje wierzchnia odzież biskupa' (PSS, 252).

 

Рипіди

Metalowe krążki na drążkach z wizerunkami cherubinów używane podczas liturgii pontyfikalnej.

 

Ряса

Szata duchownych o szerokich rękawach wkładana na sutannę

 

Сіндон

Podobna do stychariona wierzchnia szata wiązana koło szyi, pod ramionami i w pasie

 

Солідея

Nakrycie głowy wyższych głównych

 

Стихар- SCS стихарь

Alba

 

Скофія, скуфія

Nakrycie głowy duchownych, mnichów.

 

Тетрапод

Stolik znajdujący się przed ikonostasem, na środku świątyni, na który znajduje się ikona patrona świątyni

 

Трикірій

Trzyramienny świecznik używany przez biskupa podczas liturgii

 

Фелон, фелонь

Ornat wschodnich duchownych

 

Terminy zapożyczone z języka łacińskiego

 

Антимінс

Niewielki całun z relikwiami świętych, znajdujący się na ołtarzu

 

Монстранцій

Monstrancja

 

Паллій

Paliusz

 

Terminy pochodzące z języka staro-cerkiewno-słwiańskiego

 

Жезл- st. ukr. Жезлъ

            SCS жьзлъ

Pastorał

 

Terminy o nieustalonym lub nie potwierdzonym pochodzeniu

 

Ванна

Większe naczynie służące do święcenia wody.

 

Всеночник

Naczynie przeznaczone do poświęcenia chleba, wina, pszenicy i oliwy.

 

Дикірій

Dwuramienny świecznik używany przez biskupa

 

Звіздиця

Gwiazda, umieszczana na patenie, oddzielająca chleb eucharystyczny od pokrowców

 

Знаменник

Pieczątka odbijana na prosforze (chlebie eucharystycznym)

 

Кадило

Kadzielnica

 

Копіє, коп'є

Nóż (kopia) służący do krojenia chleba eucharystycznego

 

Кропило

Kropidło

 

Кропильниця

Naczynie na święconą wodę

 

Мирниця

Naczynie do myro (krzyżmo)

 

Набедренник

Część szaty liturgicznej biskupa (a także odznaczonych kapłanów) w kształcie prostokąta zawieszanej na biodrze.

 

Нагрудний хрест

Krzyż zawieszany na piersiach

 

Наплічник

Czterokątny kawałek lnianego płótna zakładanego na szyję. Dziś już nieużywany.

 

Нарукавник

Narękawnik, element liturgicznego stroju duchownego

 

Орел, орлець

Okrągły dywanik z szybującym orłem, symbol władzy biskupiej

 

Палиця

Chusta w kształcie rombu noszona przez biskupów na biodrze.

 

Перстень

Pierścień noszony przez wyższych duchownych.

 

Підризник

Biała szata pod fełoniem

 

Плат- SCS  платъ

Chustka, którą duchowny wyciera usta wiernym po eucharystii.

 

Плащаниця

Całun.

 

Повітря

Chusta, którą nakrywa się dyskos (patene).

 

Пояс

‘Element podtrzymujący stycharion (albę) element stroju liturgicznego duchownego.

 

Рукавички

Przyozdobione haftem rękawiczki.

 

Ручний хрест

Krzyż ręczny

 

Семисвічник

Świecznik siedmioramienny stawiany na ołtarzu w cerkwi

 

Сорочка

Obrus ołtarzowy.

 

Ставник

Duży świecznik.



 




Rss Facebook Twitter Digg Wykop
  Odsłon: 2397


  • Nyni otpuszczajeszy

  • Tropar Uspeniju

  • Sława w wysznich Bohu

  • Boh Hospod' i jawysia nam


Z którym pojęciem najbardziej utożsamiasz grekokatolików?