Czy grekokatolicy zostaną pominięci w świętowaniu 300-lecia świętej góry Grabarki?



Polskie prawosławne portale informują, że: „główne uroczystości związane z 300-leciem cudu na świętej górze Grabarce odbędą się w dniach 18-19 sierpnia, podczas święta Przemienienia Pańskiego. Udział w nim weźmie patriarcha ekumeniczny, abp Konstantynopola Bartłomiej”.

Czy zaproszono grekokatolików na uroczystości 300-lecia? Którzy tak niedawno zrzekli się na rzecz braci prawosławnych ponad 20 cerkwi. Ów fakt miał się przyczynić do wzorcowych relacji pomiędzy Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym a Ukraińskim Kościołem Greckokatolickim w Polsce. Ciekawe czy coś się zmieniło?

Napewno nie zmieniła się polityka Polskiego Autokefalicznego Kościóła Prawosławnego w kwesti przemilczania faktu, że kultu na świętej górze Grabarce zapoczątkowali grekokatolicy (por. cerkiew.pl i grabarka.pl).

W  świadomości masowej święta góra Grabarka zasłynęła z cudu, jaki miał miejsce na początku 1710 roku podczas epidemii cholery, która dziesiątkowała ludność na terenie Podlasia.  Grabarka wówczas znajdowała się po duszpasterską opieką Kościoła greckokatolickiego. Latem 1710 roku zebrało się w tym miejscu około 10 tysięcy ludzi. W tym samym roku, ocaleni wznieśli na Świętej Górze drewnianą kaplicę - nie ma jednak wzmianki czy była to pierwsza świątynia.

Jest to okres, gdy Święta Góra Grabarka stanowiła znane centrum kultu, do którego pielgrzymowali - zwłaszcza w święto Przemienienia Pańskiego  - grekokatolicy, a także wierni obrządku łacińskiego, przynosząc ze sobą różnej wielkości krzyże wotywne, które wkopywano wokół świątyni. Zwyczaj ten zachował się do dziś i jest kultywowany przez wiernych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

„Oczywiście w XVIII w. ogół parafii podlaskich pozostawał pod zwierzchnictwem Cerkwi unickiej. Wyjątek stanowiły parafie przy monasterach w Bielsku, Drohiczynie i Jabłecznej" (Por. Jerzy HAWRYLUK - Na Świętą Górę Grabarkę - śladami peczerskich czerńców).

To właśnie greckokatolicki metropolita Leon Kiszka 1 lipca 1717 roku usankcjonował na Górze Grabarce szczególny kult Spasa - Przemienienia Pańskiego. Ponad 60-lat później Stolica Apostolska nadała przebywającym pielgrzymom tzw. „15-letnie odpusty" (por. D. Wereda, Sanktuaria Unickie na Podlasiu w XVIII wieku -Rocznik Białostocki, t. VII, 1999, s. 208).

Likwidacji grekokatolickiego sanktuarium w Siemiatyczach dokonał car Mikołaj I (1839 r.). Od tamtej pory sanktuarium przejmują prawosławni, którzy dzisiaj uważają je za miejsce największego kultu.

Ireneusz Kondrów

Odsłon: 1604