Zwierzchnik prawosławia albańskiego skończył 80 lat



Prawosławny arcybiskup Tirany, Durresu i całej Albanii Anastazy skończył 4 listopada 80 lat. Swój urząd piastuje od 17 lat, ale już rok wcześniej został egzarchą patriarchy Konstantynopola dla prawosławnych Albanii.

 

Zwierzchnik Albańskiego Kościoła Prawosławnego (AKP) jest z pochodzenia Grekiem i nazywa się Anastasios Jannulatos. Urodził się 4 listopada 1929 w Pireusie. W 1952 ukończył studia teologiczne na Uniwersytecie Ateńskim i w kilka lat później wstąpił do klasztoru w rodzinnym mieście. 1 sierpnia 1960 przyjął święcenia diakonatu, a w 4 lata później - kapłańskie i wkrótce potem nadano mu godność archimandryty (najwyższy stopień wśród zakonników, nie będących biskupami). W latach 1965-69 kształcił się na wyższych uczelniach niemieckich w Hamburgu, Marburgu i Tybindze. W 1970 obronił doktorat z teologii w Atenach, po czym w latach 1972-92 wykładał teologię na swej dawnej uczelni w stolicy Grecji, będąc jednocześnie dyrektorem generalnym Diakonii Apostolskiej Kościoła Grecji.

 

19 listopada 1972 Święty Synod tegoż Kościoła mianował go biskupem niewielkiej diecezji Andrusy w Grecji. W 1982 powołano go na dyrektora seminarium teologicznego w Nairobi, a w latach 1983-86 był arcybiskupem archidiecezji wschodnioafrykańskiej Patriarchatu Aleksandryjskiego z siedzibą w stolicy Kenii. Jednocześnie w latach 1983-96 piastował urząd dziekana wydziału teologicznego Uniwersytetu Ateńskiego.

 

8 stycznia 1991 patriarcha Konstantynopola mianował go swym egzarchą dla prawosławnych Albańczyków. W sierpniu tego samego roku powołano go na metropolitę Andrusy. 24 czerwca 1992 patriarcha oficjalnie mianował Anastazego arcybiskupem Tirany, Durresu i całej Albanii. Jego intronizacja (czyli ingres) odbyła się 2 sierpnia tegoż roku.

 

Nominacja ta wywołała różne, często wzajemnie sprzeczne reakcje w samej Albanii, zarówno w kołach rządowych, jak i wśród wiernych. Krytykowano przede wszystkim fakt, że na czele AKP stanął nie rodowity Albańczyk (mógłby być nawet z emigracji), ale człowiek urodzony w sąsiedniej Grecji, z którą stosunki w ciągu wieków układały się różnie, często nie najlepiej.

 

Z drugiej strony na przeszkodzie mianowaniu głową Kościoła syna tej ziemi stał fakt, że po dziesięcioleciach walki komunistów z religią (zwłaszcza w latach 1967-90) w kraju tym w praktyce nie pozostał przy życiu żaden duchowny, poza kilkoma sędziwymi kapłanami, którzy nie byliby w stanie stanąć na czele odradzającego się Kościoła.

 

Ostatecznie władze państwowe zatwierdziły arcybiskupa na tym stanowisku, tym bardziej że rozwinął on bardzo energiczną działalność na rzecz odbudowy struktur prawosławnych struktur kościelnych w Albanii. Poza tym przy różnych okazjach podkreśla on duchowe związki z tym krajem, który określa niekiedy jako swą drugą ojczyznę.

 

Abp Anastazy jest czołowym teologiem prawosławnym, autorem wielu książek i artykułów na ten temat oraz członkiem honorowym Ateńskiej Akademii Nauk i doktorem honoris causa szeregu uczelni w różnych krajach (m.in. USA, Rosja, Rumunia i Grecja). Uczestniczy również aktywnie w międzynarodowym ruchu ekumenicznym. W latach 1984-91 był moderatorem (przewodniczącym) Komisji ds. Misji Światowej i Ewangelizacji Światowej Rady Kościołów (ŚRK), od 2003 jest wiceprzewodniczącym Konferencji Kościołów Europejskich a od 2006 - jednym z ośmiorga prezydentów ŚRK.

 

Początki chrześcijaństwa na ziemi albańskiej sięgają III wieku, ale pierwsza stolica biskupia powstała tam w X stuleciu dzięki uczniom świętych braci Cyryla i Metodego - Klemensa (+916) i Nauma (+910). Od końca IX w. prawosławni tamtejsi podlegali Kościołowi bułgarskiemu, ale w 1767 przeszli pod jurysdykcję Konstantynopola, który w 1926 przyznał Albańczykom autonomię, a 12 kwietnia 1937 - autokefalię.

 

Po II wojnie światowej, gdy w kraju objęli władzę niezwykle ortodoksyjni komuniści, nastały bardzo trudne czasy dla wszystkich religii. Prześladowania rozpoczęły się już w 1944, ale największe ich nasilenie przypadło na lat sześćdziesiąte. W 1967 ówczesny przywódca rządzącej Albańskiej Partii Pracy Enver Hoxha oświadczył, że jego kraj stał się oficjalnie pierwszym ateistycznym państwem świata, a wszelkie religie są zakazane.

 

Wiara zaczęła się odradzać na początku lat dziewięćdziesiątych. Dziś AKP dzieli się na cztery eparchie (diecezje), z których jedna jest, jak na razie, nieobsadzona.

 

KATOLICKA AGENCJA INFORMACYJNA

Odsłon: 668