Grekokatolicy - ekumeniczny portal greckokatolicki

Strona główna » Aktualności » ASCETYCZNA MORALNOŚĆ PLATONA

ASCETYCZNA MORALNOŚĆ PLATONA

1. „KTO WIE, CZY ŻYCIE NIE JEST UMIERANIEM, ŚMIERĆ ZAŚ ŻYCIEM"?

   Już starożytni myśliciele byli mocno przekonani, że oprócz dialektycznego i metafizycznego znaczenia filozofii platońskiej, można w niej odnaleźć pierwiastki religijne . Wraz z napisaniem Gorgiasza następuje u Platona wybuch mistycyzmu i myśli religijnej, która od tego czasu będzie nieodzownym składnikiem myśli platońskiej zawartej w dialogach np. w Fedonie.
   Myśl Platona była pożywką dla tych dusz, które były spragnione tego co boskie. Dla niektórych była ona wręcz wtajemniczeniem mistycznym, odpowiedzią wyroczni, boskim objawieniem.
   Platon - mistyk , to określenie , które mu nadano po napisaniu pierwszego mistycznego dialogu Gorgiassza, jak już wyżej wspomnieliśmy. Kryzys jaki Platon przeżył w swoim życiu, kazał mu na nowo przemyśleć pewne aspekty życia i doprowadził go do wybuchu myśli religijnej. „Życie orfickie" i „życie pitagorejskie" na których oparł się Platon, swą twórczą mocą zaakceptował, ale także pogłębił . Przytaczamy niżej dwa fragmenty z Gorgiasza, które w doskonały sposób świadczą, jak silny, był ten zwrot religijny o zabarwieniu mistycznym u Platona:

„I może my tutaj jesteśmy nieżywi; jak słyszałem jednego z mędrców mówiącego, że teraz umarliśmy, a ciało jest naszym grobem [...]".

„Nie mógłbym się bowiem zdziwić, że prawdę powiada Eurypides, mówiąc: któż wie, czy żyć nie jest to umrzeć, a umrzeć nie jest to żyć - i my w rzeczywistości może już umarliśmy [dla świata]".
.
2. „UCIECZKA OD CIAŁA" OTWIERA BRAMY DO PRAWDZIWEGO ŻYCIA W DUCH

   Platon w swojej etyce, zabarwionej mistycyzmem orfickim uwypukla dwa stwierdzenia w niej zawarte. Mówi bowiem o „ucieczce od ciała" i o „ucieczce od świata". Aby dobrze je zrozumieć przyjrzyjmy się im pokrótce.
   O „ucieczce od ciała" Platon mówi w dialogu Fedon. Według Platona dusza powinna starać się unikać ciała jak najdalej od siebie i dlatego twierdzi, że „prawdziwy filozof pragnie śmierci, a prawdziwa filozofia jest ćwiczeniem się w umieraniu". Oznacza to według Platona, że śmierć, prawdziwe umieranie ciał, to otwieranie bramy dla duszy, bramy do prawdziwego życia w duchu. To życie według Platona, to życie w wymiarze czysto duchowym.
   Posłuchajmy co na ten temat mówi sam boski filozof:

   „Bodaj, że istnieje taka niby ścieżka, którą nas rozum w rozważaniach wyprowadza, ale jak długo będziemy mieli ciało i dusza nasza będzie złączona z takim wielkim złem, nigdy w świecie nie potrafimy zdobyć i posiadać w pełni tego, czego pragniemy. A powiadamy, tym, że tym jest prawda. Bo tysięczne nam kłopoty sprawia ciało, któremu pokarmu trzeba. A do tego, jeśli na nas jeszcze jakieś choroby spadną, przeszkadzają nam w szukaniu tego, co istnieje. Pragnieniami i żądzami , i obawami , i widziadłami różnorodnymi, i głupstwami nas napełniają licznymi, także, jak mówią, naprawdę przez to niczego nigdy na rozum wziąć nie ...